Zo hield Nederland het hoofd koel tijdens de junihittegolf
Op 26 en 27 juni 2026 gaf het KNMI voor het eerst in de geschiedenis code rood af vanwege hitte, na dagen waarin code oranje al gold voor grote delen van het land. Met een piek van 39,4 graden in Ell op 26 juni was de vraag niet meer of het heet zou worden, maar hoe Nederland zich staande hield.
Nationaal Hitteplan al vanaf 18 juni actief
Nog voordat de temperaturen hun hoogtepunt bereikten, activeerde het RIVM op 18 juni het Nationaal Hitteplan voor het hele land. Dat plan waarschuwt onder meer GGD's, zorginstellingen en het Rode Kruis, zodat kwetsbare groepen tijdig extra aandacht krijgen. Hoe lang zo'n hitteperiode duurt en hoe intens die wordt, is vooraf lastig te voorspellen, maar wie de ontwikkeling zelf wil volgen kan dat doen via onze hittegolf-tracker.
Wat Nederlanders deden om af te koelen
De aanpak tijdens deze hittegolf was een combinatie van oud vertrouwd gedrag en praktische aanpassingen:
- Overdag binnen blijven en zon mijden. Het advies om tussen 12 en 18 uur zware inspanning en directe zon te vermijden werd breed opgevolgd, vooral op de dagen met code oranje en rood.
- Gordijnen en zonwering dicht overdag. Ramen en deuren bleven gesloten zolang de buitenlucht warmer was dan binnen, om te voorkomen dat woningen verder opwarmden.
- 's Nachts en 's ochtends vroeg ventileren. Zodra de temperatuur buiten daalde onder die binnen, gingen ramen juist wagenwijd open om de koelere lucht naar binnen te laten.
- Extra drinken, ook zonder dorst. Regelmatig water drinken bleef het belangrijkste advies, met extra nadruk op ouderen die vaak minder snel dorst voelen.
- Zwembaden, stranden en fonteinen vol. Waar mogelijk zochten mensen actief water op, van openbare zwembaden tot fonteinen in binnensteden.
Ventilatoren, airco en de grens van wat werkt
Een ventilator verplaatst alleen lucht en koelt niet echt, maar helpt wel om zweet sneller te laten verdampen, wat verkoelend aanvoelt. Airconditioning koelt wél daadwerkelijk, maar staat in relatief weinig Nederlandse woningen standaard geïnstalleerd, waardoor veel huishoudens tijdens deze hittegolf terugvielen op koelboxen, natte doeken en koude douches. Wie voor volgend jaar wil voorbereiden welke oplossing het beste past bij de eigen woning, vindt een overzicht in onze koeling-kiezer.
Extra aandacht voor kwetsbare groepen
Zorginstellingen pasten dagprogramma's aan om bewoners tijdens de heetste uren binnen en in de schaduw te houden, en verpleegkundigen hielden extra in de gaten of ouderen voldoende dronken. Ook op scholen en kinderdagverblijven werd de buitenspeeltijd tijdens de piekuren beperkt.
Wat blijft hangen na deze hittegolf
De combinatie van code rood, drie tropische nachten op rij en een recordtemperatuur van 39,4 graden maakte in één klap duidelijk hoe kwetsbaar Nederlandse woningen en infrastructuur nog zijn voor extreme hitte. Meer over de gevolgen voor de gezondheid tijdens deze periode is te vinden in de rubriek gezondheid, en achtergrond over verkoelingsopties in de rubriek verkoeling. Voor veel huishoudens was deze hittegolf de eerste keer dat serieus werd nagedacht over structurele verkoeling in huis, iets wat gezien de opwarmende zomers geen overbodige luxe meer lijkt.