De Europese hittegolf van juni 2026: van Spanje tot Nederland
De hittegolf die vanaf medio juni 2026 over West- en Zuid-Europa trok, geldt volgens meteorologen als een van de zwaarste die het continent ooit heeft getroffen, zowel in temperatuur als in de omvang van het getroffen gebied. Van Spanje tot Nederland liepen de kwikstanden ver boven wat voor juni gebruikelijk is, met records die decennia oude waarden verbraken.
Records in het zuiden
In Spanje liep het kwik op tot 45,1 graden, in Frankrijk tot 44,3 graden. Dat zijn temperaturen die eerder bij een uitzonderlijke augustushittegolf horen dan bij juni. World Weather Attribution, het internationale onderzoeksverband dat extreme weersgebeurtenissen koppelt aan klimaatverandering, concludeerde dat een hittegolf van deze intensiteit zonder door de mens veroorzaakte klimaatverandering vrijwel onmogelijk was geweest.
Nederland: 39,4 graden in Ell
Ook Nederland ontkwam niet aan de hittegolf. In het zuiden van het land werden temperaturen boven de 38 graden gemeten, met als uitschieter 39,4 graden in het Limburgse Ell op 26 juni. Dat is de hoogste temperatuur die ooit in juni in Nederland is gemeten, en voor het KNMI aanleiding om voor het eerst in de geschiedenis code rood voor hitte af te geven. Ter vergelijking: het Franse record van 44,3 graden ligt bijna vijf graden boven de Nederlandse piek, wat aangeeft hoe de hitte richting het noorden geleidelijk afzwakte, maar nergens verdween.
Temperatuurpieken per land
- Spanje: 45,1°C
- Frankrijk: 44,3°C
- Nederland: 39,4°C (Ell, 26 juni)
Gevolgen voor de volksgezondheid
De hittegolf ging gepaard met een toename van de sterfte, vooral onder ouderen. In Frankrijk telde de nationale volksgezondheidsdienst tussen 24 en 26 juni ongeveer duizend sterfgevallen meer dan gemiddeld voor die periode, met name bij mensen boven de 65. Ook in Nederland registreerde het RIVM een oversterfte tijdens de piek van de hitte eind juni, al lag die verhoging veel lager dan in de zuidelijker gelegen landen. De cijfers laten een patroon zien dat vaker wordt gezien bij extreme hitte: hoe hoger en langduriger de temperaturen, en hoe zuidelijker en dichter bevolkt het gebied, hoe groter de gezondheidsimpact.
De hittegolf in West- en Zuid-Europa vanaf half juni 2026 wordt gezien als de zwaarste die het getroffen gebied ooit trof, zowel qua temperatuur als qua uitgestrektheid.
Waarom deze hittegolf zo vroeg kwam
Wat deze hittegolf onderscheidt van eerdere Europese hittegolven, is het moment: eind juni, terwijl de zwaarste hittegolven van de afgelopen decennia doorgaans in juli of augustus plaatsvonden. Volgens klimatologen past dit in een trend waarbij extreme hitte steeds vroeger in het seizoen kan optreden, doordat de basistemperatuur van de atmosfeer door klimaatverandering structureel is gestegen. Een hete luchtstroming vanuit Noord-Afrika, die via Spanje en Frankrijk richting de Benelux trok, vormde de directe aanleiding, maar de uitzonderlijke hoogte van de temperaturen wordt breed toegeschreven aan de opwarming van de aarde.
Een golf die het hele continent raakte
Naast Spanje, Frankrijk en Nederland meldden ook andere landen, waaronder delen van Engeland, ongekende temperaturen voor de tijd van het jaar. Het maakte de hittegolf van juni 2026 tot een gebeurtenis die zich niet beperkte tot één regio, maar grote delen van West-Europa tegelijk trof. Meer over hoe dit doorwerkte in de Nederlandse cijfers, waaronder de reeks tropische nachten in De Bilt, is te lezen in het overzicht van de hittegolven van 2026 op deze site.
Conclusie
De Europese hittegolf van juni 2026 was uitzonderlijk door de combinatie van extreme temperaturen, de omvang van het getroffen gebied en het vroege moment in het seizoen. Van 45,1 graden in Spanje tot 39,4 graden in Nederland: overal werden records verbroken, en overal werd duidelijk dat dit soort hittegolven zonder klimaatverandering vrijwel ondenkbaar zou zijn geweest.