Recordveel tropische dagen bij extreem hoge luchtvochtigheid
Wie de hittegolf van juni 2026 als drukkend heeft ervaren, zat er niet ver naast. Volgens een analyse van Meteo Limburg was dit niet zomaar een warme periode, maar een hittegolf met een ongekende combinatie van hoge temperaturen en extreem hoge luchtvochtigheid. Op meetstation Beek in Limburg werden acht dagen geteld waarop het tegelijk tropisch warm en extreem vochtig was, meer dan tijdens enige eerdere hittegolf in de naoorlogse meetreeks.
Wat maakt een dag 'tropisch én extreem vochtig'
Meteo Limburg onderzocht op hoeveel dagen de temperatuur bij vliegveld Beek boven de 30 graden kwam, terwijl tegelijkertijd het dauwpunt op 20 graden of hoger lag. Het dauwpunt is een maat voor de hoeveelheid vocht in de lucht: hoe hoger het dauwpunt, hoe drukkender de lucht aanvoelt, ook al wijkt de temperatuur zelf niet extreem af. Een dauwpunt van 20 graden of meer in combinatie met tropische hitte komt in Nederland zelden voor en wordt geassocieerd met een broeierig, benauwd soort hitte die het lichaam extra zwaar valt.
Acht dagen tijdens één hittegolf
Tijdens de hittegolf van juni 2026 werd deze combinatie van hitte en vocht liefst acht keer gemeten: van 18 tot en met 21 juni en opnieuw van 24 tot en met 27 juni. Dat is opmerkelijk, want zelfs de langste en zwaarste hittegolven uit de Nederlandse geschiedenis kwamen niet in de buurt van dit aantal.
- 18-21 juni: vier dagen tropisch en extreem vochtig
- 24-27 juni: nog eens vier dagen tropisch en extreem vochtig
- Totaal: acht dagen tijdens één hittegolf, een naoorlogs record
Vergelijking met eerdere hittegolven
Om het bijzondere karakter van deze hittegolf te duiden, keek Meteo Limburg terug naar de langst gemeten reeksen van na de Tweede Wereldoorlog. In totaal telde het station Beek sinds die tijd 30 dagen met de combinatie van boven de 30 graden en een dauwpunt van 20 graden of hoger. In de eerste veertig jaar van die reeks, tot 1988, kwam dat slechts drie keer voor. Sinds 1988 is dat aantal met 27 dagen sterk toegenomen, een verschuiving die past bij een opwarmend en vochtiger klimaat.
Toch had geen enkele eerdere hittegolf zoveel van dit type dagen in één aaneengesloten periode. Zelfs de extreem lange hittegolf van 2018, die van 12 juli tot en met 7 augustus liefst 27 dagen duurde, kende niet zoveel tropisch-vochtige dagen achter elkaar. Ook de beruchte hittegolf van 1976, met 16 aaneengesloten tropische dagen van 24 juni tot en met 9 juli, bereikte deze combinatie van hitte en vocht niet zo vaak.
Zoveel tropisch warme dagen met extreem hoge luchtvochtigheid tijdens één hittegolf was uniek voor Limburg, ook in vergelijking met de lange hittegolf van 2018 en de hittegolf van 1976.
Waarom vochtige hitte zwaarder valt
Bij hoge luchtvochtigheid kan het lichaam minder goed afkoelen door zweetverdamping, omdat de lucht al verzadigd is met vocht. Dat betekent dat dezelfde temperatuur bij hoge vochtigheid als drukkender en belastender wordt ervaren dan bij droge hitte. Voor kwetsbare groepen, zoals ouderen en mensen met hart- of longklachten, is dit type hitte extra risicovol, ook als het thermometerkwik niet de allerhoogste waarden van de hittegolf laat zien.
Samenhang met de rest van de hittegolf
Deze reeks vochtig-warme dagen viel samen met de piek van de hittegolf, waarin op 26 juni 39,4 graden werd gemeten in Ell, het hoogste in Nederland ooit voor de maand juni. Ook de zeewatertemperatuur langs de Nederlandse kust liep in deze periode op, wat de vochtige zuidoostelijke luchtstroming nog eens versterkte. Het geheel maakte de hittegolf van juni 2026 tot een periode die niet alleen qua temperatuur, maar ook qua beleving als extreem werd ervaren.
Conclusie
Met acht dagen van tropische hitte gecombineerd met extreem hoge luchtvochtigheid zette de hittegolf van juni 2026 een naoorlogs record neer voor meetstation Beek. Zelfs de langste en bekendste hittegolven uit de Nederlandse geschiedenis, van 1976 tot 2018, kenden deze combinatie niet zo vaak binnen één periode. Het onderstreept dat deze hittegolf niet alleen qua temperatuurrecords, maar ook qua drukkende beleving uitzonderlijk was.