Drie tropische nachten op rij in De Bilt (25–27 juni 2026)
Wat is een tropische nacht?
Een nacht heet in Nederland pas tropisch als de temperatuur nergens tussen zonsondergang en zonsopgang onder de 20,0 graden zakt. Dat klinkt eenvoudig, maar het komt hier zelden voor: het langjarig gemiddelde ligt op ongeveer 0,3 tropische nachten per jaar, gemeten op het hoofdstation De Bilt. In de meeste jaren komt het dus helemaal niet voor.
Eind juni 2026 gebeurde het opeens drie nachten op rij. Van 25 op 26, van 26 op 27 en van 27 op 28 juni bleef het kwik in De Bilt onafgebroken boven de 20 graden. Dat is niet alleen zeldzaam, het is voor de maand juni ook nog nooit eerder voorgekomen sinds het begin van de metingen.
Nacht voor nacht
25 op 26 juni
De eerste van de drie nachten leverde meteen een historisch record op: de temperatuur zakte in De Bilt niet verder weg dan 21,3 tot 21,4 graden. Daarmee was dit de warmste juninacht ooit gemeten op het hoofdstation. Tegelijkertijd gold het als de eerste officiële juni-tropennacht ooit in De Bilt, iets wat volgens het KNMI illustreert hoe ver de klimaatverschuiving inmiddels is doorgezet.
26 op 27 juni
Ook de tweede nacht bleef ruim boven de tropische grens, met een minimum van rond de 21,3 graden. De combinatie van hoge vochtigheid en een aanhoudende zuidoostelijke luchtstroming zorgde ervoor dat de warmte van overdag nauwelijks kon wegtrekken.
27 op 28 juni
De derde nacht kwam uit op een minimum van 21 tot 22 graden. Daarmee stond de teller op drie tropische nachten op rij, een unicum voor de maand juni in de Nederlandse meetgeschiedenis.
- 25-26 juni: minimum 21,3-21,4°C — warmste juninacht ooit in De Bilt
- 26-27 juni: minimum rond 21,3°C
- 27-28 juni: minimum 21-22°C
- Langjarig gemiddelde: circa 0,3 tropische nachten per jaar in De Bilt
Waarom dit meer is dan een curiositeit
Tropische nachten zijn voor de volksgezondheid relevanter dan hoge dagtemperaturen alleen. Het lichaam heeft de nacht nodig om af te koelen en te herstellen van de hitte overdag. Blijft die afkoeling uit, dan stapelt de warmtestress zich op, vooral bij ouderen, jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening. Slaapproblemen, verhoogde hartslag en een grotere kans op oververhitting zijn bekende gevolgen van meerdere tropische nachten achter elkaar.
Voor het eerst sinds het begin van de metingen bleef de temperatuur in De Bilt in juni drie nachten op rij boven de 20 graden.
Dat dit zich nu al in juni voordoet, in plaats van in de traditioneel warmere maanden juli en augustus, wordt door klimatologen gezien als een teken dat extreme hitte steeds vroeger in het seizoen kan optreden. Deze reeks tropische nachten viel samen met de hittegolf die op 26 juni piekte met 39,4 graden in Ell, het hoogste in Nederland ooit gemeten in juni.
Landelijk beeld
Ook buiten De Bilt bleven veel plekken in het land 's nachts ongewoon warm, al werd niet overal de officiële tropische grens gehaald. Vooral in het zuiden en oosten van het land, waar de dagtemperaturen het hoogst opliepen, bleef de nachtelijke afkoeling beperkt. Meer over hoe deze hitte zich verhoudt tot de rest van Europa is te lezen in het overzicht van de Europese hittegolf van juni 2026.
Conclusie
Met drie tropische nachten op rij tussen 25 en 27 juni heeft De Bilt een nieuw hoofdstuk toegevoegd aan de Nederlandse klimaatstatistieken. Wat normaal gesproken hooguit één keer in de paar jaar voorkomt, en dan meestal in juli of augustus, gebeurde nu drie nachten achtereen in juni. Het is een van de duidelijkste signalen uit de hittegolf van eind juni 2026 dat de nachten in Nederland niet langer de gegarandeerde verkoeling bieden die ze ooit waren.